GIÁO ÁN · SLIDE · HỌC LIỆU
Bài 1 – Robot Sammy làm bánh Sandwich
HOẠT ĐỘNG THIẾT KẾ · TRÌNH TỰ LỆNH Một nhiệm vụ nhỏ, nhiều cách giải quyết. Trẻ thiết kế một chuỗi hướng dẫn để “robot” thực hiện nhiệm vụ làm bánh, từ…
NỘI DUNG BÀI GIẢNG
Học mà chơi, chơi mà học
HOẠT ĐỘNG THIẾT KẾ · TRÌNH TỰ LỆNH
Một nhiệm vụ nhỏ, nhiều cách giải quyết.
Trẻ thiết kế một chuỗi hướng dẫn để “robot” thực hiện nhiệm vụ làm bánh, từ đó hiểu thế nào là lệnh, trình tự và gỡ lỗi.
5 bước hoạt động · 35–40 phút
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
Ba góc hoạt động nhỏ trong lớp
Quan sát nhiệm vụ, sản phẩm mẫu và nguyên liệu.
Thảo luận, vẽ hoặc sắp xếp thẻ lệnh theo thứ tự.
Trẻ hướng dẫn cô hoặc bạn đóng vai robot thực hiện.
Xác định vấn đề
HOẠT ĐỘNG · SAMMY CẦN MỘT NGƯỜI LẬP TRÌNH
“Hôm nay, Sammy muốn làm một chiếc bánh sandwich kẹp bơ đậu phộng và mứt để tặng bạn. Nhưng Sammy chưa biết phải bắt đầu từ đâu! Sammy chỉ làm được những gì chúng mình hướng dẫn. Các con có muốn trở thành những kỹ sư lập trình giúp Sammy không?”
1. Quan sát và khám phá
Giáo viên giới thiệu hình robot Sammy, chiếc bánh mẫu và các đồ dùng. Cho trẻ gọi tên, mô tả và đưa ra suy nghĩ ban đầu, chưa cung cấp ngay quy trình làm bánh.
2. Tạo tình huống có vấn đề
Giáo viên đóng vai Sammy. Trẻ nói: “Sammy ơi, làm bánh đi!”
Robot đứng yên: “Sammy chưa hiểu. Các bạn hãy nói rõ việc đầu tiên tớ cần làm!”
Trẻ nhận ra rằng phải đưa ra những hướng dẫn cụ thể, thay vì chỉ nêu tên nhiệm vụ chung.
Hãy thiết kế một chương trình gồm các hướng dẫn theo đúng trình tự để giúp robot Sammy làm được chiếc bánh sandwich kẹp bơ đậu phộng và mứt.
Trẻ xác định được nhiệm vụ và nhận biết robot cần được hướng dẫn theo từng hành động rõ ràng.
Tưởng tượng & đề xuất ý tưởng
HOẠT ĐỘNG · SAMMY CẦN LÀM NHỮNG VIỆC GÌ?
1. Quan sát và phát hiện các thao tác
Trẻ quan sát những nguyên liệu, dụng cụ được chuẩn bị và tưởng tượng cách thực hiện. Giáo viên khuyến khích diễn đạt tự nhiên bằng lời, cử chỉ hoặc tranh vẽ.
2. Trao đổi ý tưởng theo nhóm
Nhiệm vụ nhóm: Mỗi trẻ nêu một hoặc vài hành động mà mình nghĩ robot cần làm. Các bạn cùng bàn bạc để tập hợp các thao tác.
Giáo viên ghi ý tưởng lên bảng bằng chữ ngắn hoặc hình ảnh. Chưa xếp thứ tự hoàn chỉnh và chưa kết luận đúng – sai ngay.
3. Phát triển ý tưởng
Giáo viên giúp trẻ nhận ra sự khác biệt giữa câu quá chung chung (“làm bánh”) và câu đủ cụ thể (“lấy một lát bánh mì đặt lên đĩa”).
“Sammy, hãy làm bánh!”
“Sammy, lấy một lát bánh mì và đặt lên đĩa.”
Trẻ đề xuất được một số thao tác chính và biết nhiệm vụ lớn có thể được chia thành những hành động nhỏ.
Lập kế hoạch & thiết kế chuỗi lệnh
Giáo viên giới thiệu: “Mỗi hướng dẫn cụ thể dành cho robot là một lệnh. Khi sắp xếp các lệnh thành chuỗi, chúng mình có một chương trình.”
Nhiệm vụ nhóm
- Lựa chọn những hành động cần thiết để làm bánh.
- Sắp xếp thẻ hình thành một chuỗi theo thứ tự.
- Đánh số các bước từ đầu đến cuối.
- Rà soát: có thiếu bước hay bước nào chưa rõ không?
VÍ DỤ CHUỖI HƯỚNG DẪN · KHÔNG PHẢI ĐÁP ÁN DUY NHẤT
Đặt đĩa lên bàn.
Lấy lát bánh thứ nhất đặt lên đĩa.
Mở hộp bơ đậu phộng.
Dùng dụng cụ phết bơ lên bánh.
Lấy lát bánh thứ hai, mở hộp mứt.
Phết mứt, ghép hai lát bánh, hoàn thành.
5–6 thẻ hình thể hiện các công đoạn chính; giáo viên hỗ trợ diễn đạt.
Chia nhỏ các lệnh: lấy hộp, mở nắp, lấy dụng cụ, phết nhân, đặt bánh…
Mỗi nhóm có bản kế hoạch ban đầu: chuỗi thẻ lệnh được sắp xếp có chủ đích và có thể giải thích bằng lời.
Thực hiện & thử nghiệm
“Sammy là robot, nên chỉ làm đúng những gì các bạn hướng dẫn. Nếu các bạn chưa đưa ra lệnh, Sammy sẽ không tự làm thêm đâu nhé!”
1. Phân công vai trò trong nhóm
Đọc hoặc chỉ từng thẻ lệnh.
Chỉ thực hiện hành động đã được yêu cầu.
Theo dõi, ghi nhớ điểm chưa hợp lý.
2. Cho chương trình “chạy thử”
Mỗi nhóm hướng dẫn người đóng vai Sammy thực hiện từng lệnh theo kế hoạch. Giáo viên hoặc trẻ đóng vai robot phải làm đúng nghĩa đen, không tự đoán thêm thao tác.
Trẻ: “Sammy ơi, lấy bánh mì!”
Robot: Cầm túi bánh mì lên, rồi dừng lại.
Trẻ: “Lấy một lát bánh mì ra!”
Robot: Lấy một lát bánh, cầm trên tay.
Trẻ: “Đặt bánh lên đĩa!”
Robot: Đặt bánh lên đĩa, chờ lệnh tiếp theo.
3. Quan sát và ghi nhận
Trẻ thấy được mối liên hệ giữa lệnh và hành động; nhận biết các vấn đề xuất hiện trong quá trình thực hiện chương trình.
Kiểm tra & cải tiến chương trình
Trẻ đối chiếu kết quả với nhiệm vụ ban đầu. Giáo viên hỏi: “Sammy đã hoàn thành chiếc bánh chưa? Có lệnh nào khiến Sammy dừng lại hoặc làm chưa đúng không?”
THẺ TÌNH HUỐNG GỠ LỖI
Tình huống: Robot được yêu cầu phết mứt, nhưng hộp mứt vẫn đóng.
Gợi hỏi: “Sammy cần thêm lệnh nào trước khi lấy được mứt?”
Tình huống: Robot ghép hai lát bánh trước khi phết nhân.
Gợi hỏi: “Nên chuyển thao tác nào lên trước để kết quả đúng hơn?”
Tình huống: Trẻ nói “Đặt bánh lên!” nhưng không chỉ rõ vị trí.
Gợi hỏi: “Phải đặt bánh lên đâu? Chúng ta có thể nói rõ hơn không?”
Trẻ biết đề xuất cách sửa ít nhất một lỗi đơn giản và nhận ra: chương trình có thể cần được thử nghiệm nhiều lần trước khi hoạt động tốt.
IV · SAU QUY TRÌNH EDP
Nói về điều con đã làm.
Mang tư duy vào cuộc sống.
1. Nhóm chia sẻ sản phẩm
Đại diện nhóm giới thiệu chương trình đã hoàn thiện, dùng các thẻ lệnh để mô tả cách robot thực hiện nhiệm vụ.
2. Củng cố kiến thức
- Robot có thể tự biết làm bánh khi không nhận lệnh không?
- Vì sao phải sắp xếp các lệnh theo thứ tự phù hợp?
- Nếu robot làm sai, người lập trình nên làm gì?
Giáo viên kết luận: “Chúng mình đã biết chia một công việc thành từng bước, đưa ra lệnh rõ ràng, thử nghiệm và sửa lỗi. Đó chính là cách những người lập trình giải quyết nhiệm vụ!”
3. Vận dụng ở nhà hoặc trên lớp
- Rửa tay
- Đánh răng
- Chuẩn bị cặp sách
- Chăm sóc cây
Chọn một hoạt động và kể lại: Đầu tiên → Tiếp theo → Sau đó → Cuối cùng.
Khuyến khích phụ huynh cùng trẻ thử làm “robot nghe lệnh”.
Từ hướng dẫn bằng lời nói và hình ảnh ở Bài 1, trẻ chuyển sang sử dụng các thẻ lệnh của Gigo để điều khiển robot Sammy di chuyển trong hoạt động tiếp theo.
Quan sát và đánh giá
V · ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
Quan sát quá trình,
không chỉ nhìn kết quả.
Đánh giá dựa trên hành vi và mức độ tham gia; không yêu cầu trẻ học thuộc định nghĩa lập trình.
| Tiêu chí | Biểu hiện cần quan sát |
|---|---|
| Xác định vấn đề | Hiểu robot cần được hướng dẫn để làm bánh. |
| Đề xuất ý tưởng | Nêu được một số thao tác cần thiết. |
| Lập kế hoạch | Sắp xếp được các hành động theo trình tự hợp lý. |
| Thử nghiệm | Đọc, chỉ hoặc diễn đạt thẻ lệnh để hướng dẫn robot. |
| Cải tiến | Nhận ra và điều chỉnh lỗi khi có gợi ý. |
| Hợp tác | Lắng nghe, trao đổi và thực hiện nhiệm vụ cùng nhóm. |
Thang mô tả kết quả
Chủ động xây dựng chuỗi lệnh, giải thích trình tự và đề xuất sửa lỗi.
Sắp xếp được các bước cơ bản; sửa lỗi khi có gợi ý.
Khó xác định thứ tự hoặc diễn đạt lệnh; cần tranh, thẻ và câu hỏi gợi mở.
Ghi chú quan sát của giáo viên
Kết nối STEM và lưu ý giáo viên
VI · KẾT NỐI LIÊN MÔN
Một bài học,
bốn góc nhìn STEM.
Khoa học
Quan sát kết quả khi các hành động được thực hiện theo trình tự khác nhau; nhận biết quan hệ nguyên nhân – kết quả.
Công nghệ
Làm quen nguyên lý robot thực hiện nhiệm vụ dựa trên chương trình gồm những lệnh cụ thể.
Kỹ thuật
Phân tích vấn đề, thiết kế chuỗi lệnh, thử nghiệm, tìm lỗi và điều chỉnh giải pháp.
Toán học
Nhận biết trước – sau; đếm bước; sắp xếp và so sánh thứ tự hành động.
Bốn năng lực tư duy lập trình
Phân rã nhiệm vụ: Chia làm bánh thành các thao tác nhỏ.
Tư duy thuật toán: Thiết kế trình tự hành động.
Lập trình tuần tự: Robot thực hiện lần lượt từng lệnh.
Gỡ lỗi: Tìm nguyên nhân và chỉnh lệnh chưa phù hợp.
Lưu ý chuyên môn dành cho giáo viên
- Không cung cấp ngay chuỗi lệnh hoàn chỉnh; ưu tiên ý tưởng của trẻ.
- Người đóng vai robot chỉ thực hiện điều đã được yêu cầu, không tự suy đoán.
- Xem lỗi là cơ hội học tập; không sửa thay trẻ ngay lập tức.
- Chấp nhận các chuỗi khác nhau nếu hợp lý và đạt yêu cầu.
- Với trẻ chưa biết chữ, sử dụng hình ảnh, cử chỉ và ngôn ngữ nói.
- Giữ đúng cấu trúc EDP 5 bước; phần chia sẻ và đánh giá tổ chức riêng.
Nguồn tham chiếu: Sách Gigo Kids First Coding & Robotics #7072, Bài 1 “Lập trình Bơ đậu phộng và Mứt”, trang 9 của sách (trang 10 file PDF). Kế hoạch hoạt động, thẻ thực hành và tiêu chí đánh giá là nội dung phát triển bổ sung để tổ chức dạy học mầm non.
Phiếu thực hành bổ trợ
PHIẾU HOẠT ĐỘNG BỔ TRỢ
Nhóm mình lập trình
cho Sammy nhé!
Vẽ hoặc dán thẻ lệnh vào từng ô. Nếu cần thêm bước, có thể sử dụng giấy rời. Đây là học liệu gợi ý, không phải thẻ lệnh chính thức của bộ Gigo.
Con đã sửa điều gì trong chương trình?
Không bắt buộc trẻ viết chữ. Có thể cho trẻ dùng hình vẽ, ký hiệu, miếng dán hoặc chỉ vào thẻ hành động.
Bài giảng này hiện chưa có tệp xem trực tiếp hoặc tải về. Bạn vẫn có thể tham khảo nội dung ở trên.
ĐỒNG HÀNH CÙNG GIÁO VIÊN
Thêm ý tưởng cho giờ học sinh động.
Trao đổi để chọn học liệu, học cụ và hoạt động phù hợp với lớp mầm non.

